Jak skalkulować roszczenie w sprawie o unieważnienie umowy kredytu w walucie obcej?

W związku z tym, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE C-260/18 z 3 października 2019 r. w sprawie unieważnienia umowy kredytu w walucie obcej został wydany na kanwie sprawy dotyczącej umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, powstaje pytanie jaka jest różnica pomiędzy kredytem indeksowanym do waluty obcej, a kredytem denominowanym w walucie obcej oraz jaka jest różnica w kalkulacji roszczenia unieważnienia takich umów. Częściowo odpowiedz na powyższe pytanie została udzielona we wpisie z dnia 8 października 2019 „Wyrok TSUE C-260/18 w sprawie kredytów w walutach obcych”. Natomiast poniżej przedstawiamy przedmiotowe zagadnienie obrazowo, w formie infografiki.

umowy kredytu w walucie obcej

Katarzyna Ludwichowska – radca prawny

Wyrok TSUE C-260/18 w sprawie kredytów w walutach obcych

Na fali entuzjazmu wywołanego wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości C-260/18 z 3 października 2019 r. w sprawie kredytów w walutach obcych, chciałabym bardzo mocno podkreślić, że ów wyrok nie oznacza, iż wszystkie sprawy o unieważnienie umów kredytów w walutach obcych, które zawisły, albo zawisną w najbliższej przyszłości przed polskimi sądami, są sprawami wygranymi dla konsumenta. Ale rzeczony wyrok z pewnością jest źródłem cennej wiedzy i argumentacji w sprawach o unieważnienie umów w ogólności. Pokazuje sądom jakimi kryteriami powinny się kierować w sprawach o unieważnienie umów cywilnoprawnych.

Po pierwsze rzeczony wyrok zapadł na kanwie sprawy, której przedmiotem była umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej. Tymczasem wiele umów funkcjonujących w obiektu i nastręczających wiele problemów kredytobiorcom, to umowy kredytu denominowanego w walucie obcej. Przypomnę jaka jest różnica.

Kredyt indeksowany do waluty obcej – zgodnie z definicją Rzecznika Finansowego przedstawioną w Raporcie Rzecznika Finansowego pt.: „Analiza prawna wybranych postanowień umownych stosowanych przez banki w umowach kredytów indeksowanych do waluty obcej lub denominowanych w walucie obcej zawieranych z konsumentami”, Warszawa 2016 r. – to „kredyt udzielany w walucie polskiej przy czym na dany dzień (najczęściej dzień uruchomienia kredytu), kwota kapitału kredytu (lub jej część) przeliczana jest na walutę obcą (według bieżącego kursu wymiany waluty), która to kwota stanowi następnie podstawę ustalania wysokości rat kapitałowo-odsetkowych. Wysokość kolejnych rat kapitałowo-odsetkowych określana jest zatem w walucie obcej, ale ich spłata dokonywana jest w walucie polskiej, po przeliczeniu według kursu wymiany walut na dany dzień (najczęściej na dzień spłaty)”.

Z kolei według tego samego Raportu kredyt denominowany to „kredyt, którego wartość wyrażona została w umowie w walucie obcej (innymi słowy bank umówił się z kredytobiorcą na pożyczenie mu określonej kwoty w walucie obcej), ale uruchomiony został w walucie polskiej, a kredytobiorca dokonuje spłaty rat kapitałowo-odsetkowych również w walucie polskiej, po przeliczeniu według kursu wymiany walut na dany dzień (najczęściej na dzień spłaty). Kredytobiorca zwraca bankowi sumę nominalną udzielonego kredytu (kapitał) stanowiącą określoną równowartość waluty obcej, w zależności od bieżącego kursu wymiany walut, wraz z odsetkami oraz ewentualnie innymi opłatami i prowizjami.”

Po drugie, kluczowym zagadnieniem z jakim zmierzył się TSUE w rzeczonej sprawie, była kwestia tego czy klauzule abuzywne dotyczące różnic kursowych mogą zostać zastąpione przepisami ogólnymi polskiego prawa cywilnego. TSUE orzekł, że NIE. Zgodnie z brzmieniem Komunikatu prasowego TSUE nr 129/19 „w zawartych w Polsce umowach kredytu indeksowanego do waluty obcej, nieuczciwe warunki umowy dotyczące różnic kursowych nie mogą być zastąpione przepisami ogólnymi polskiego prawa cywilnego.”

Dopiero powyższa konstatacja doprowadziła do wniosku, że w tej sytuacji zawarta umowa kredytu straciłaby zatem swój przedmiot i główny charakter i to właśnie z tych względów taka umowa może zostać unieważniona. Zdaniem TSUE bowiem „unieważnienie tylko spornych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walut, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty.”

Z prawnego punktu widzenie bardzo ważne przesłanie jakie płynie w rzeczonego wyroku jest takie, że to konsument decyduje czy chce skorzystać z ochrony jaka mu przysługuje na gruncie przepisów prawa i w jakim zakresie. Nawet sąd nie jest uprawniony aby kształtować na nowo warunki handlowe nieważnej umowy w oparciu o sztywne przepisy prawa, bez zgody stron. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że zawarta umowa kredytu w konkretnych okolicznościach jest nieważna w całości, sąd stwierdza tylko jej nieważność, ale nie może w ramach swojej dyskrecjonalnej władzy sądowniczej ustalać nowych warunków obowiązywania takiej umowy. Z prawnego punktu widzenia powstanie sytuacja jakby strony nigdy nie zawarły ze sobą takiej umowy. Zatem są zobowiązane do tego, aby rozliczyć pomiędzy sobą, to co do tej pory nawzajem sobie świadczyły.

Rzeczony wyrok milczy czy do podobnych wniosków można dojść w sprawach umów kredytu denominowanego. Należy przypomnieć, że sprawy o unieważnienie umów, czy też o zapłatę świadczeń nienależnych wynikających z abuzywności klauzul umownych należą do jednych z najbardziej trudnych spraw cywilistycznych, w których rozstrzygnięcia mogą się różnic w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.

Katarzyna Ludwichowska – radca prawny

Międzynarodowa konferencja na temat ochrony danych osobowych 4-5 lipca 2019 r.

W piątek 5 lipca w Gdańsku odbyła się międzynarodowa konferencje na temat ochrony danych osobowych. Konferencja współorganizowana przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku oraz Europejskie Stowarzyszenie Prawników AEA-EAL zebrała licznych gości i prelegentów z państw wschodnich. W związku z tym, ze RODO bardzo poważnie ogranicza transfer danych osobowych do państw trzecich takich jak Rosja, Ukraina czy Mołdawia, celem konferencji było przedstawienie na jakim etapie wdrożenia są regulacje prawne w tych państwach zmierzające do dostosowania się do zasad RODO. I tak, Rosja już wprowadziła nową ustawę o ochronie danych osobowych, implementującą zasady UE. Ukraina i Mołdawia bazują jeszcze na starych regulacjach, ale prace ustawodawcze nad nowymi zasadami trwają. Ważna informacja dla przedsiębiorców ➡️ nadal nie można przekazywać danych osobowych do Mołdawii i na Ukrainę bez spełnienia szczególnych wymogów RODO stosowany wobec państw trzecich.

Prawna ochrona środowiska – blog

W związku ze stałym rozwojem specjalizacji z zakresu prawa ochrony środowiska, radca prawny Katarzyna Ludwichowska prowadzi blog www.prawnaochronasrodowiska.blog.

Myślą przewodnią bloga jest przedstawianie Państwu różnych zagadnień prawa ochrony środowiska. Na łamach bloga przede wszystkim są opisywane mechanizmy ochrony środowiska i odpowiedzialności za środowisko obowiązujące i stosowane w polskim porządku prawnym. Tematami bloga są również aspekty globalne, międzynarodowe prawa ochrony środowiska, jak przykładowo Porozumienie Paryskie, które było przedmiotem szczytu klimatycznego ONZ w Katowicach – COP24 w grudniu 2018 r. Zapraszamy Państwa do lektury – www.prawnaochronasrodowiska.blog

Gdańskie Centrum Szkoleń Profilowanych – terminarz szkoleń

Zapraszamy Państwa do zapoznania się terminarzem szkoleń, organizowanych przez Gdańskie Centrum Szkoleń Profilowanych, w okresie wakacyjnym. Centrum oferuje następujące szkolenia:

  • Prawa autorskie pracowników naukowo-dydaktycznych
  • Menedżerowie-odpowiedzialność cywilnoprawna, odpowiedzialność za zobowiązania spółki
  • Zarządzanie wspólnotami mieszkaniowymi
  • Rozwiązywanie umowy o pracę
  • Windykacja należności: terminy zapłaty, przedawnienie roszczeń, nowe postępowanie komornicze
  • RODO w zatrudnieniu
  • Legalizacja zatrudnienia cudzoziemców
  • Delegowanie do pracy w ramach UE

Zapraszamy do udziału w szkoleniach. Więcej na http://www.gcsp.pl/terminarz-szkolen/

Tweening meeting w Rennes

W dniach 6-8 czerwca 2019 r. radca prawny Katarzyna Ludwichowska brała udział, jako przedstawiciel Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku, w corocznym spotkaniu zaprzyjaźnionych izb prawniczych Gdańska, Leuven, Rennes, Bilbao, Exeter, Werony i Erlangen. W tym roku spotkanie odbywało się w Rennes we Francji, a tematem przewodnim spotkania był marketing usług prawniczych oraz nowoczesne metody komunikacji z Klientem. Radca prawny Katarzyna Ludwichowska wygłosiła w języku francuskim krótki referat na temat form wykonywania zawodów prawniczych.

Nowy członek naszego Zespołu

Szanowni Państwo,

z przyjemnością informujemy, że do naszego zespołu prawników dołączyła radca prawny Monika Chabel. Pani Mecenas Chabel specjalizuje się w problematyce prawa administracyjnego i prawa cywilnego ze szczególnym uwzględnieniem tematyki związanej z ustawą o własności lokali. Prowadzi obsługę prawną podmiotów gospodarczych i podmiotów prawa publicznego. Świadczy również pomoc prawną na rzecz osób fizycznych. Zapraszamy Państwa do współpracy.

Nasza nowa strona www

Szanowni Państwo,

przedstawiamy Państwu nową szatę graficzną naszej strony internetowej. Na przestrzeni piętnastu lat funkcjonowania Kancelarii jest to trzecia wersja strony internetowej http://www.kancelaria-kgg.pl. Myślą przewodnią ostatnich zmian jest to, aby stworzyć dla Państwa profesjonalny portal niosący cenne informacje o prawie. Ufamy, że nasza nowa strona internetowa systematycznie będzie się zapełniać nowymi artykułami, infografikami i wpisami blogowymi. Postaramy się także na bieżąco informować Państwa o aktywnościach naukowych i społecznych prawników naszej Kancelarii. Już w tej chwili zapraszamy Państwa do zapoznania się z rekomendacjami naszych Klientów.